ปัญหาบอลอิตาลีที่แก้ไม่ตก: วนเวียนอยู่กับเรื่อง 'เงิน' (ที่ไม่มีจะกิน)

สถิติที่น่าตกใจของเหล่าดาวรุ่ง

Vittorio Petrone อดีตเอเยนต์ของ Roberto Baggio เคยทำรายงานหนา 900 หน้าเพื่อเสนอการปฏิรูปสมาพันธ์ฟุตบอลอิตาลีในปี 2011 แต่ทาง FIGC กลับโยนมันลงถังขยะอย่างไม่ใยดี Petrone เผยข้อมูลที่น่าขนลุกว่า ในอิตาลีมีนักเตะเพียง 1 จาก 67,000 คนเท่านั้นที่ได้เป็นนักเตะอาชีพ

นอกจากนี้ ผลการศึกษาจาก CIES Football Observatory ระบุว่าในปี 2025 นักเตะรุ่นอายุไม่เกิน 21 ปีที่มีสิทธิ์เล่นให้ทีมชาติอิตาลี ได้ลงเล่นใน Serie A เพียง 1.9% ของเวลาทั้งหมด ซึ่งอยู่อันดับที่ 49 จาก 50 ลีกที่ถูกตรวจสอบ! ในขณะที่นักเตะต่างชาติครองเวลาเล่นไปถึง 67.9% แม้แต่ England และ Portugal ที่มีสัดส่วนนักเตะต่างชาติเยอะเหมือนกัน แต่พวกเขาก็ยังมีอะคาเดมี่ที่แข็งแกร่งและทำเงินได้มหาศาล

• Benfica รั้งอันดับหนึ่งเรื่องรายได้จากการขายเด็กปั้น
• Sporting อยู่อันดับห้า ตามมาด้วย Chelsea, Manchester City, Aston Villa และ Tottenham
• ส่วนทีมจากอิตาลีเหรอ? ต้องไถหน้าจอลงไปถึงอันดับ 53 ถึงจะเจอ Inter ที่ขาย Andrea Pinamonti ได้ราคาดีที่สุด ซึ่งตอนนี้เจ้าตัวก็แทบจะหายไปจากเรดาร์ของทีม Azzurri แล้ว

วงจรนรกของ 'Plusvalenza'

สโมสรอิตาลีส่วนใหญ่เลือกใช้วิธีขายดาวรุ่งเพื่อแก้ปัญหาการเงินเฉพาะหน้า หรือที่เรียกกันว่า plusvalenza (การทำกำไรจากส่วนต่างค่าตัว) เพื่อให้ตัวเลขในบัญชีดูดีชั่วคราว แต่มันคือวงจรนรกชัดๆ เพราะนักเตะจะถูกขายต่อเป็นทอดๆ จนขาดความต่อเนื่องในการพัฒนาฝีเท้า สุดท้ายก็ดับไป ยกเว้นแต่ว่าจะโชคดีได้ไปอยู่กับทีมที่เน้นปั้นอย่าง Atalanta

เคสที่โดนด่าเละคือ Juventus ที่ขาย Dean Huijsen ให้กับ Bournemouth เพียงเพราะต้องการเงินสดด่วนๆ จนสุดท้าย Huijsen ย้ายไป Real Madrid ภายในเวลาไม่ถึงปีหลังจากออกจาก Juve นี่คือภาพสะท้อนว่าทีมอิตาลีไม่มีสายป่านที่ยาวพอ

สนามไม่ใช่ของเรา และลิขสิทธิ์ที่ขายไม่ออก

ในขณะที่ทีมใน Premier League มีรายได้ 5 ทางหลัก ทั้งของที่ระลึก, รายได้จากสนาม, ค่าลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสด, การขายนักเตะ และเงินรางวัล แต่อิตาลีต่างออกไป สโมสรส่วนใหญ่ไม่ได้เป็นเจ้าของสนามเอง ทำให้เก็บรายได้จากตั๋วได้ไม่เต็มเม็ดเต็มหน่วย แถมความนิยมของ calcio ในตลาดโลกก็ดิ่งลงเหวในช่วง 10 ปีหลัง

ลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดไปต่างประเทศของ Serie A ทำเงินได้แค่ปีละ 300 ล้านยูโร (คิดเป็นแค่ 21% ของรายได้ทั้งหมด) ในขณะที่ Premier League ทิ้งห่างไปไกลลิบ เชื่อไหมว่าเมื่อจบฤดูกาล 2018-19 ทีมอย่าง Huddersfield Town ยังมีรายได้จากทีวีมากกว่า Juventus ที่เป็นแชมป์ลีกซะอีก!

แฟชั่นช่วยได้... แต่ไม่ทั้งหมด

จริงอยู่ที่อิตาลีเก่งเรื่องการเปลี่ยนเสื้อบอลให้กลายเป็นแฟชั่นแนว Streetwear แต่นั่นก็ไม่ใช่รายได้ที่ยั่งยืน เพราะกำไรส่วนใหญ่ตกไปอยู่ที่แบรนด์ผู้ผลิตอย่าง Adidas หรือ Nike มากกว่า ในปี 2026 ทีมอย่าง Milan, Juventus, Inter และ Roma แทบจะไม่มีฐานแฟนคลับทั่วโลกที่สู้กับ 'Big Six' ของอังกฤษ หรือสองยักษ์ใหญ่จาก La Liga ได้เลย

ทางออกที่ถูกขัดขวางโดยการเมือง

ปัญหาเรื่องสนามคือเรื่องใหญ่ที่สุด Milan และ Inter พยายามจะทุบ San Siro ทิ้งเพื่อสร้างสนามใหม่ที่ทันสมัยกว่า แต่ก็ติดขัดเรื่องข้อกฎหมายและการเมืองท้องถิ่น เช่นเดียวกับ Fiorentina ที่สนาม Artemio Franchi เป็นของเทศบาลเมืองฟลอเรนซ์ ไม่ใช่ของสโมสร การจะขยับขยายอะไรเลยทำได้ยากเย็นแสนเข็ญ

มันน่าตลกที่ยอดผู้ชมเฉลี่ยในฤดูกาลนี้พุ่งสูงกว่า 30,000 คน ซึ่งสูงสุดในรอบ 26 ปี แต่ Serie A กลับทำรายได้จากตั๋วเป็นอันดับ 4 จาก 5 ลีกใหญ่ เพราะสโมสรไม่ได้เป็นเจ้าของสนามเอง เงินเลยรั่วไหลไปที่อื่นหมด

บทสรุป: ถ้าเงินไม่มา ปัญหาก็ไม่จบ

สุดท้ายแล้ว ปัญหาเหล่านี้บีบให้ทีมอย่าง Bologna ต้องขายนักเตะอย่าง Dan Ndoye ให้กับ Nottingham Forest ทีมหนีตายในอังกฤษที่ดันมีเงินจ่ายมากกว่า Napoli ทีมลุ้นแชมป์ในอิตาลีซะอย่างนั้น! ตราบใดที่ระบบการเงินยังล้าหลังแบบนี้ ต่อให้มีโค้ชเทวดาหรือโรงเรียนสอนโค้ชที่ Coverciano จะผลิตกุนซือเก่งๆ ออกมาแค่ไหน ฟุตบอลอิตาลีก็ยังคงต้องวนเวียนอยู่ในอ่างแห่งความล้มเหลวต่อไป เหมือนกลิ่นเน่าใต้ซิงค์ที่ไม่มีวันหายไปถ้าไม่รื้อท่อทำใหม่ทั้งระบบ!