08:45 น. — อากาศใน Boston หนาวจัดจนแสบผิว หมอกลงจัดจนมองไม่เห็นยอดตึก บรรยากาศเหมือนฉากฆาตกรรมที่ไม่มีใครอยากจดจำ
ย้อนเข็มนาฬิกากลับไปเดือนตุลาคม Jayson Tatum กำลังพักฟื้นจากอาการเอ็นร้อยหวายฉีกขาด และทุกคนคาดว่าเขาจะปิดเทอมยาวทั้งซีซั่น ขุมกำลังหมุนเวียนครึ่งหนึ่งจากปีก่อนหายวับไปกับตา ในมุมมืดของอินเทอร์เน็ต หลายคนสบประมาทว่า Boston Celtics คงจะถอดใจยอมแพ้เหมือน Indiana Pacers เพื่อรอเริ่มใหม่ปีหน้า หากมองจากมุมนั้น การลากมาถึงเกม 7 ในเพลย์ออฟซีรีส์ไหนสักซีรีส์ก็นับว่าเป็นชัยชนะขององค์กรแล้ว แต่นี่มันไม่ใช่ความรู้สึกแบบนั้นเลย ความผิดหวังครั้งนี้มันคาวคลุ้งและรุนแรงเกินกว่าจะยอมรับได้
Celtics ตกเป็นเหยื่อของความสำเร็จที่ตัวเองสร้างขึ้นมา ถ้าพวกเขาชนะแค่ 46 เกมแทนที่จะเป็น 56 คงไม่มีใครแยแสว่าจุดจบจะเป็นยังไง แต่ความจริงคือ Jaylen Brown ระเบิดฟอร์มปีที่ดีที่สุดในอาชีพ การป่าวประกาศความเก่งกาจของ Derrick White กลายเป็นลัทธิใหม่ของพวกบ้าสถิติ และ Tatum ก็คัมแบ็กจากอาการบาดเจ็บได้อย่างปาฏิหาริย์ Boston สถาปนาตัวเองเป็นเต็งหนึ่งฝั่งตะวันออกอย่างรวดเร็ว แถมยังได้เปิดฉากเพลย์ออฟกับ Philadelphia 76ers กระสอบทรายเจ้าประจำที่ Tatum และ Brown เคยขยี้มาแล้วสามซีรีส์ 76ers ถูกมองว่าเป็นแค่บันไดให้เหยียบขึ้นไปล้างแค้นกับ Knicks ซึ่งดูเหมือนโชคชะตาจะขีดไว้แล้วตอนที่ Boston นำห่าง 3-1
นั่นมันเมื่อหกวันก่อน หลังจากชัยชนะของ Philadelphia ในเกม 7 เมื่อคืนวันเสาร์ ฤดูกาลของ Boston ก็มอดไหม้เป็นเถ้าถ่าน ความพ่ายแพ้สามนัดรวด โดยที่ Tatum ลงเล่นในสองนัดนั้นด้วย เปลี่ยนฤดูกาลที่เคยรุ่งโรจน์ให้กลายเป็นหายนะที่เกือบจะกู่ไม่กลับ ตลกร้ายที่ว่าถ้าพวกเขาเลือกยอมแพ้ตั้งแต่ต้นปี งานช่วงปิดฤดูกาลคงจะง่ายกว่านี้เยอะ คุณสามารถปัดความพ่ายแพ้ทิ้งไปได้เมื่อคุณไม่ได้ตั้งเป้าจะชนะ แต่ Celtics ใช้เวลาทั้งปีกล่อมโลกใบนี้—และอาจจะกล่อมตัวเองด้วย—ว่าพวกเขายังมีเขี้ยวเล็บพอที่จะชนะ ไม่ใช่แค่ในฤดูกาลปกติ แต่รวมถึงในเพลย์ออฟด้วย การแพ้ให้กับทีมจาก Play-In โดยเฉพาะทีมนี้ มันทิ้งคำถามที่หนักอึ้งไว้ให้ตอบ
โจทย์คณิตศาสตร์ของ Boston
Celtics ถูกสร้างมาเพื่อชนะด้วยตัวเลข หลักการพื้นฐานของพวกเขาคือ ถ้าได้ยิงมากกว่าคู่แข่ง และลูกที่ยิงมีมูลค่าสูงกว่า (3 แต้ม) พวกเขาควรจะชนะมากกว่าแพ้ พวกเขามีโอกาสยิงมากกว่าคู่แข่งถึง 283 ครั้งในฤดูกาลปกติ เพราะมีอัตราการรีบาวด์อันดับ 3 ของ NBA และเสียเทิร์นโอเวอร์น้อยเป็นอันดับ 3 พวกเขายิง 3 แต้มบ่อยเป็นอันดับ 4 ของลีก ยิ่งยิงมาก ยิ่งยิงดี ยิ่งชนะ ถ้าซีรีส์นี้แข่งกันหมื่นเกม Boston คงชนะเกือบหมด
แต่นี่ไม่ใช่โลกในอุดมคติ เพลย์ออฟคือกลุ่มตัวอย่างขนาดเล็กที่ความผันผวนคือพระเจ้า ดูความพ่ายแพ้ต่อ Philadelphia สิ Boston ยิง 3 แต้มลงไม่ถึง 30% ในทั้งสี่นัดที่แพ้ ฟังดูคุ้นๆ ไหม? พวกเขายิงแค่ 25% ในเกม 1 และ 2 กับ Knicks ปีที่แล้ว ทั้งที่นำก่อน 20 แต้ม หรือในรอบชิงแชมป์สายปี 2023 กับ Miami Heat ที่ตามหลัง 0-3 พวกเขาก็ยิงแค่ 30.3%
นี่คือสามซีรีส์ที่ Celtics แพ้ทั้งที่เป็นต่อสุดกู้ เพราะลูกยิงไกลมันไม่ทำงาน Boston ไม่มีแผนสำรองในเกมบุก พวกเขาทำแต้มในเขตโทษน้อยเป็นอันดับ 4 และแทบไม่ได้ไปที่เส้นลูกโทษเลย ขณะเดียวกัน ความได้เปรียบในการครองบอลก็หดหายในเพลย์ออฟ Mitchell Robinson และ Karl-Anthony Towns เคยฆ่าพวกเขาบนแป้นมาแล้ว และ 76ers ในซีรีส์นี้ก็เสียบอลยากพอๆ กับ Celtics ทันใดนั้น Boston ก็ไม่ได้ยิงมากกว่าคู่แข่งอีกต่อไป และไอ้ลูกยิงที่ดูดีในกระดาษ มันกลับไม่มั่นคงเลยในบรรยากาศเพลย์ออฟที่บีบคั้น
ขุมกำลังที่แอบผุพัง
มันนำไปสู่ปัญหาเรื่องทรัพยากร สองปีที่ผ่านมา Celtics มีขุมกำลังที่ลึกที่สุดในประวัติศาสตร์ NBA พวกเขามีผู้เล่นระดับ All-Star ถึง 6 คนเมื่อฟิตเต็มถัง ทั้ง Tatum, Brown, White, Jrue Holiday, Kristaps Porziņģis และ Al Horford โดยมี Payton Pritchard และ Luke Kornet เป็นตัวสำรองชั้นดี พวกเขามีความยืดหยุ่นทางแท็กติกที่แทบไม่มีใครเทียบได้
แต่ตอนนี้สามคนในนั้นหายไปแล้ว รวมถึง Kornet ด้วย พวกเขาตกเป็นเหยื่อของกฎเพดานเงินเดือน Boston ยอมปล่อยสี่คนนั้นไปเพื่อเลี่ยงภาษีฟุ่มเฟือย ซึ่งดูเป็นเหตุผลที่ฟังขึ้นหากมองว่าเป็นปีที่ต้องประหยัด แต่ในวันปิดตลาดเทรด พวกเขาถลำลึกไปกว่านั้นด้วยการเปลี่ยน Anfernee Simons เป็น Nikola Vučević และโละสัญญาขั้นต่ำทิ้งเพื่อล้างกระดานภาษีให้สะอาด
การตัดสินใจนี้อาจจะฉลาดในเชิงธุรกิจ แต่มันทำให้ทีมขาดแคลนกำลังพลในปัจจุบัน Boston พยายามคั้นน้ำมะนาวจากผู้เล่นที่มีข้อบกพร่อง Neemias Queta อาจจะเป็นยักษ์ปักหลั่นใต้แป้น แต่เขาไม่ใช่ Al Horford เขามีข้อจำกัดในการป้องกันและการฟาวล์ที่กลายเป็นแผลเหวอะเมื่อเจอกับ Philadelphia ส่วน Vučević แม้จะยิงได้ดีแต่เกมรับของเขาก็เป็นจุดอ่อนเรื้อรังที่ Celtics แก้ไม่ตก
การเสีย Simons ไปทำให้ทีมขาดความเร็วและการสร้างสรรค์เกม โดยเฉพาะเมื่อ Derrick White ฟอร์มตกฮวบในซีรีส์นี้ ลูกยิงของเขาดูเหมือนจะพังทลาย และเขาก็ไม่เร็วพอจะตามประกบ Tyrese Maxey ได้—ซึ่งก็น้อยคนนักจะทำได้—แต่ปัญหาคือ Holiday ไม่อยู่ที่นี่แล้ว White ที่เคยเป็นอัจฉริยะในการช่วยป้องกัน กลับต้องมาพะวงกับการไล่ตาม Maxey จนเสียศูนย์
ความถดถอยของขุมกำลังชัดเจนที่สุดในเกม 7 เมื่อ Joe Mazzulla เหลือตัวจริงจากเกมแรกแค่สองคนคือ White และ Brown ส่วนที่เหลือคือ Baylor Scheierman, Luka Garza และ Ron Harper Jr. ซึ่งปกติแทบไม่ได้ลงสนาม เขาพยายามควานหาอะไรก็ได้มาอุดรูรั่วจากการขาดหายไปของ Tatum แต่มันไม่มีอะไรเหลือให้หยิบจับแล้ว
คุณอาจจะรอดพ้นวิกฤตมาได้หลายครั้งถ้าคุณมีผู้เล่นระดับ Top 5 ของลีกอย่าง Jayson Tatum ที่คอยสวมบทซูเปอร์แมนในเกมชี้เป็นชี้ตาย แต่เมื่อซูเปอร์แมนบาดเจ็บ และ Jaylen Brown ไม่สามารถแบกรับภาระนั้นได้ตลอดรอดฝั่ง คำถามสำคัญจึงย้อนกลับมาที่ตัว Tatum เองว่า หลังจากผ่าตัดเอ็นร้อยหวายและอาการเข่าตึงที่ทำให้เขาพลาดเกม 7 เขาจะยังกลับมาเป็นคนเดิมได้หรือไม่? เพราะถ้า Celtics จะไปถึงแชมป์ พวกเขาต้องการ Tatum เวอร์ชั่นที่ไร้เทียมทาน ไม่ใช่แค่ 95% ของคนเดิม
