เมื่อชัยชนะแลกมาด้วยราคาที่จ่ายไม่ไหว: บทเรียนราคาแพงของ Boston Celtics
ในวันที่ Boston Celtics ฉลองแชมป์สมัยที่ 18 แฟนบาสเกตบอลทั่วโลกต่างเชื่อว่ายุคสมัยของ Jayson Tatum และ Jaylen Brown ได้เริ่มต้นขึ้นอย่างเป็นทางการแล้ว แต่เบื้องหลังความสำเร็จนั้นกลับมีความจริงที่น่ากลัวซ่อนอยู่ เมื่อเพดานเงินเดือน (Salary Cap) กลายเป็นศัตรูที่น่ากลัวกว่าคู่แข่งในสนาม จนนำไปสู่การตัดสินใจที่ช็อกวงการด้วยการเทรด Jaylen Brown ออกจากทีมไปยัง Philadelphia 76ers
Brad Stevens ประธานฝ่ายบาสเกตบอลของ Celtics เผยให้เห็นตัวเลขที่น่าตกใจว่า ในปี 2024 ที่ทีมคว้าแชมป์ Tatum และ Brown มีค่าจ้างรวมกันเพียง 47% ของเพดานเงินเดือน แต่ในปี 2027 ตัวเลขนี้จะพุ่งสูงถึง 70% ซึ่งเป็นระดับที่ทีมไม่สามารถสร้างขุมกำลังรอบข้างให้แข็งแกร่งพอจะลุ้นแชมป์ได้อีกต่อไป ประวัติศาสตร์ NBA ในรอบ 15 ปีหลังสุดยืนยันชัดเจนว่า มีเพียงทีมเดียวเท่านั้นที่จ่ายเงินให้ผู้เล่นสองคนเกิน 61% แล้วยังคว้าแชมป์ได้ นั่นคือ Golden State Warriors ในปี 2022 ซึ่งเป็นข้อยกเว้นที่เกิดขึ้นก่อนกฎเกณฑ์ภาษีฟุ่มเฟือยใหม่จะเข้มงวดขึ้นอย่างในปัจจุบัน
De'Aaron Fox: สัญญาที่อาจกลายเป็นภาระของ San Antonio Spurs
หนึ่งในชื่อที่ถูกจับตามองว่าอาจเดินตามรอยเท้าของ Brown คือ De'Aaron Fox การ์ดความเร็วสูงที่ปัจจุบันค้าแข้งอยู่กับ San Antonio Spurs แม้ว่าเขาจะเป็นผู้เล่นระดับแถวหน้า แต่สัญญาฉบับใหม่มูลค่า 221.7 ล้านดอลลาร์ที่จะเริ่มบังคับใช้ในฤดูกาลหน้า กำลังถูกตั้งคำถามถึงความคุ้มค่าในระยะยาว โดยเฉพาะเมื่อเขาจะมีอายุ 32 ปีพร้อมรับค่าจ้างสูงถึง 61.3 ล้านดอลลาร์ในปี 2029-30
ในขณะที่ Spurs กำลังสร้างทีมรอบตัว Victor Wembanyama การจ่ายเงินระดับ Supermax ให้กับ Fox อาจกลายเป็นอุปสรรคสำคัญ เมื่อถึงเวลาที่ Wembanyama และดาวรุ่งอย่าง Dylan Harper หรือ Stephon Castle ต้องต่อสัญญาฉบับใหม่ หาก Fox ไม่สามารถยกระดับการยิงวงนอกให้เสถียรเพื่อชดเชยความเร็วที่อาจลดลงตามวัย สัญญาของเขาอาจกลายเป็น "ค่าจ้างติดลบ" ที่ Spurs จำเป็นต้องรีบจัดการก่อนที่มูลค่าจะดิ่งลงไปมากกว่านี้
Donovan Mitchell: เดิมพันครั้งใหญ่ที่ Cleveland อาจต้องยอมถอย
อีกหนึ่งกรณีที่น่าสนใจคือ Donovan Mitchell ของ Cleveland Cavaliers ที่เพิ่งเซ็นขยายสัญญา 4 ปี มูลค่า 273 ล้านดอลลาร์ไปเมื่อไม่นานมานี้ แม้จะเป็นข่าวดีที่รั้งตัวสตาร์ไว้ได้ แต่ในทางเศรษฐศาสตร์บาสเกตบอล นี่คือระเบิดเวลาลูกใหญ่ เพราะเมื่อรวมกับสัญญาของ Evan Mobley ในอนาคต ทั้งคู่จะกินส่วนแบ่งเพดานเงินเดือนไปเกือบ 70% เช่นเดียวกับกรณีของ Tatum และ Brown
ความแตกต่างที่น่ากังวลคือ Cleveland ไม่ได้มีตัวช่วยราคาถูกที่เปี่ยมคุณภาพเหมือนที่ Boston เคยมี การขาดแคลนสิทธิ์ดราฟต์รอบแรกจากการเทรดในอดีตทำให้ทีมสร้าง surplus value หรือความคุ้มค่าส่วนเกินได้ยาก หากภายใน 1-2 ปีนี้ Mitchell และ Mobley ไม่สามารถพาทีมไปถึงรอบชิงชนะเลิศได้ ข่าวลือเรื่องการเทรด Mitchell เพื่อปรับสมดุลการเงินและหาชิ้นส่วนที่เหมาะสมกว่าอย่างที่ Celtics พยายามทำกับ Giannis Antetokounmpo ก็อาจจะกลับมาหนาหูอีกครั้ง
บทสรุปของยุคสมัยใหม่: ฝีมืออย่างเดียวไม่พอ ต้อง 'ราคาถูก' ด้วย
ในยุคที่กฎ CBA ใหม่บีบคั้นทุกตารางนิ้ว การบริหารทีมไม่ได้สู้กันแค่ที่ ผลบาสสด ในแต่ละคืน แต่สู้กันที่ตัวเลขในบัญชีด้วย การมีผู้เล่นระดับ All-NBA ที่รับค่าจ้างต่ำกว่าฝีมือ (Underpaid) คือกุญแจสำคัญสู่แชมป์ เหมือนที่ New York Knicks ทำได้กับ Jalen Brunson หรือที่ Celtics เคยทำได้ก่อนหน้านี้
สำหรับแฟนที่คอยติดตาม ดูบาสสด และลุ้น ผลบาส ของทีมรัก สิ่งที่ต้องจับตาต่อจากนี้ไม่ใช่แค่ฟอร์มในสนาม แต่คือการขยับตัวของฝ่ายบริหารในช่วงตลาดซื้อขาย เพราะในโลกของ NBA ปัจจุบัน ไม่มีใครที่แตะต้องไม่ได้ หากตัวเลขในสัญญาเริ่มทำลายโอกาสในการคว้าแชมป์ของทีม
