วีรบุรุษแห่งศตวรรษที่ 21 ผู้ไม่ยอมจำนนต่อโชคชะตา
Alex Zanardi ผู้ล่วงลับในวัย 59 ปี ไม่ใช่แค่แค่นักแข่งรถทั่วไป แต่เขาคือคำนิยามของคำว่า 'ฮีโร่' อย่างแท้จริง ชายผู้สร้างแรงบันดาลใจให้คนนับล้านด้วยจิตวิญญาณที่ไม่มีวันมอดไหม้ แม้ต้องเผชิญกับโชคร้ายที่หนักหนาสาหัสเกินกว่าที่มนุษย์คนหนึ่งจะรับไหว เขาคือไอคอนระดับตำนานของสองวงการกีฬาที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง
ยอดนักสู้ชาวอิตาลีเสียชีวิตลงเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา หลังจากต่อสู้กับอาการบาดเจ็บทางศีรษะอย่างรุนแรงจากอุบัติเหตุทางถนนขณะกำลังควบ Handbike (จักรยานมือปั่น) คู่ใจ ซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่ส่งให้เขาคว้าเหรียญทอง Paralympics มาครองได้ถึง 4 สมัย และเป็นแชมป์โลกอีก 12 ครั้ง
บทที่สองของชีวิตที่รุ่งโรจน์ยิ่งกว่าเดิม
ความสำเร็จในพาราลิมปิกถือเป็นบทที่สองของชีวิต หลังจากที่บทแรกเขาเคยฝากชื่อไว้ในฐานะนักแข่งรถระดับท็อป ทั้งในศึก Formula 1 และการผงาดคว้าแชมป์รายการ Indycar ในอเมริกาถึง 2 สมัย
จุดเปลี่ยนสำคัญที่แบ่งชีวิตเขาออกเป็นสองภาค คืออุบัติเหตุสยองขวัญที่สนาม Lausitzring ประเทศเยอรมนี ซึ่งครั้งนั้น Zanardi ต้องสูญเสียขาทั้งสองข้าง เสียเลือดไปเกือบหมดตัว และรอดพ้นจากเงื้อมมือมัจจุราชมาได้เพียงเพราะการช่วยเหลือทางการแพทย์ที่รวดเร็วปานปาฏิหาริย์เท่านั้น
แม้ชีวิตจะเต็มไปด้วยความเจ็บปวด แต่มุมมองของเขากลับเป็นบวกเสมอ ไม่ว่าอุปสรรคจะสูงชันแค่ไหน เขายังเป็นคนที่มีเสน่ห์ ตลก อบอุ่น และจริงใจ ความสามารถในการถ่ายทอดวิธีเอาชนะมรสุมชีวิตของเขาช่วยปลุกความหวังให้ผู้คนทั่วโลกได้อย่างน่าอัศจรรย์
"ผมไม่ได้มีชีวิตที่สอง แต่มันคือชีวิตเดิมที่คุ้มค่ากว่าเดิม"
อะไรที่ทำให้เขากลับมาได้? คำตอบคือ 'พลังใจ' อันมหาศาล Zanardi เคยกล่าวไว้ว่า "ผมโชคดีมากนะ ผมไม่ได้รู้สึกว่ากำลังใช้ชีวิตที่สอง แต่มันคือชีวิตเดิมนี่แหละ ผมได้เจอสิ่งที่ไม่มีวันได้เจอถ้าอุบัติเหตุนั้นไม่เกิดขึ้น ซึ่งมันไม่ใช่เรื่องแย่เลย 99% ของสิ่งใหม่ๆ ในชีวิตผมเกิดจากสภาพร่างกายแบบนี้ ผมเปลี่ยนวิกฤตให้เป็นโอกาสได้สำเร็จ"
เส้นทางใน Formula 1 ของเขาอาจจะไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ ทั้งกับทีม Jordan, Minardi และ Lotus รวมถึงอุบัติเหตุหนักที่โค้ง Eau Rouge สนาม Spa ในปี 1993 แต่เขาก็ไปแจ้งเกิดสุดขีดในฝั่งอเมริกากับทีม Ganassi ในรายการ Cart Championship โดยคว้าแชมป์ติดต่อกันในปี 1997 และ 1998 ก่อนจะกลับมาลองของใน F1 อีกครั้งกับ Williams ในปี 1999 แม้ผลงานจะไม่เปรี้ยงปร้างอย่างที่คาดหวังก็ตาม
วินาทีเฉียดตาย: "ใครจะสนเรื่องขาล่ะ ในเมื่อผมยังหายใจอยู่!"
ในปี 2001 ที่สนาม Lausitzring (เพียง 4 วันหลังเหตุการณ์ 9/11) อุบัติเหตุครั้งใหญ่ที่สุดในชีวิตก็เกิดขึ้น เมื่อรถของเขาถูก Alex Tagliani พุ่งชนเข้ากลางลำด้วยความเร็วเกือบ 200 ไมล์ต่อชั่วโมง แรงปะทะรุนแรงราวกับระเบิดลง รถของเขาขาดกระจุยและมีเลือดไหลนองเต็มแทร็ก
หัวใจของเขาหยุดเต้นไปถึง 7 ครั้ง! เขารอดชีวิตมาได้เกือบชั่วโมงทั้งที่มีเลือดเหลือในตัวไม่ถึงลิตร Zanardi เล่าถึงตอนฟื้นขึ้นมาที่โรงพยาบาลในเบอร์ลินว่า "ผมรู้สึกถึงความสุขที่สุดในชีวิต ความเจ็บปวดน่ะมันมหาศาลจนบรรยายไม่ได้หรอก แต่ผมยังไม่ตาย! ใครจะสนเรื่องขาล่ะ ในเมื่อผมยังมีชีวิตอยู่ ผมแค่โฟกัสกับสิ่งที่เหลืออยู่ก็พอ"
จากนักแข่งรถสู่ราชาพาราลิมปิก
หลังการฟื้นฟูร่างกายและใส่ขาเทียม ในปี 2003 เขากลับไปที่ Lausitzring อีกครั้งเพื่อขับรถที่ดัดแปลงให้ใช้มือควบคุม วิ่งให้ครบ 13 รอบที่เหลือจากอุบัติเหตุครั้งนั้นเพื่อเป็นการจบภารกิจทางใจ และนั่นทำให้เขาเชื่อว่าเขายังแข่งรถได้ เขาเซ็นสัญญากับ BMW ลงแข่งในรายการ World Touring Car Championship และชนะถึง 4 เรซ
แต่ความท้าทายที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือ Hand-cycling เขาเริ่มฝึกเพียง 4 สัปดาห์ก่อนลงแข่ง New York City Marathon ปี 2007 และได้ที่ 4 จากนั้นความสำเร็จก็ไหลมาเทมา ทั้งแชมป์ที่นิวยอร์กในปี 2011 และเหรียญทอง London 2012 รวมถึง Rio 2016 เขากลายเป็นผู้ไร้เทียมทานในกีฬานี้อยู่นานถึง 7 ปี
มรดกที่ยิ่งใหญ่กว่าชัยชนะ
Zanardi มักปฏิเสธเมื่อคนเรียกว่าเขาเป็น 'ซูเปอร์แมน' เขาบอกว่า "ถ้าคนคิดว่าผมพิเศษ เขาจะรู้สึกว่าทำแบบผมไม่ได้ แต่จริงๆ แล้วมนุษย์เราคือเครื่องจักรที่น่าทึ่ง ทุกคนมีถังพลังงานสำรองที่ซ่อนอยู่ ซึ่งจะพุ่งออกมาเมื่อถึงเวลาจำเป็นเท่านั้น"
เขาเสียชีวิตในวันที่ 1 พฤษภาคม ซึ่งตรงกับวันครบรอบการจากไปของ Ayrton Senna ยอดนักขับระดับตำนานอีกคนพอดี แม้มันจะเป็นเรื่องบังเอิญ แต่ทั้งคู่มีสิ่งที่เหมือนกันคือ การเป็นฮีโร่ของคนนับล้าน และมรดกทางจิตวิญญาณของพวกเขาจะคงอยู่ตลอดไป
