โตเกียว, 21:14 น. — ฝนพรำบางเบา กลิ่นยางมะตอยเปียกชื้นลอยแตะจมูก อุณหภูมิ 16 องศาเซลเซียส
มันเจ็บปวดเสมอเมื่อคุณปล่อยลูกหลุดมือในจังหวะที่ไม่มีใครประกบ และความเจ็บปวดนั้นดูจะฉายชัดบนร่างของมือชู้ตจากทีม Alvark Tokyo ในเกม Japanese league เมื่อกลางเดือนเมษายนที่ผ่านมา ขณะที่ลูกบาสกระดอนขอบห่วงออกไป ผู้เล่นคนนั้นหันหลังกลับ ก้มหน้าลง สายตาจดจ้องที่พื้น ความผิดหวังนั้นดูสมจริงจนน่าขนลุก
แต่นั่นแหละคือประเด็น—มันไม่ใช่เรื่องจริง ผู้เล่นคนนั้นไม่ได้รู้สึกรู้สาอะไรเลย ไม่ใช่แค่เพราะมันเป็นช่วงพักครึ่ง แต่มันไม่มีหัวใจมาตั้งแต่ต้น มันคือหุ่นยนต์ ผลงานจาก Toyota สปอนเซอร์หลักของทีม
สถาปัตยกรรมแห่งความเงียบเชียบ
CUE7 ไม่ใช่หุ่นยนต์ AI ตัวแรกที่ก้าวเข้าสู่สนามบาสเกตบอล แต่มันคือตัวที่ดูดีที่สุดเท่าที่เคยมีมา ด้วยความสูง 7 ฟุต 2 นิ้ว มันสวมชุดแข่งได้พอดีเปียก เคลื่อนที่ไปรอบสนามด้วยล้อแทนเท้า และมีมือที่ออกแบบมาเพื่อชู้ตโดยเฉพาะ ผิวสัมผัสโลหะสีแดงสะท้อนเงาวับดูคล้ายหยาดเหงื่อของมนุษย์ กล้องที่ทำหน้าที่เป็นดวงตาถูกปรับแต่งให้มีเคราและสายรัดศีรษะสไตล์ LeBron James
ท่วงท่าของมันตอนยืนที่เส้นลูกโทษทำให้คนดูเผลอกลั้นหายใจโดยไม่รู้ตัว "เจ้าแดงยักษ์จะชู้ตลงไหม?" ผมพบว่าตัวเองกำลังเผลอใส่ความเป็นมนุษย์ให้กับเครื่องจักร จนกระทั่งจบการสาธิต เมื่อเห็นมันถูกเครนยกออกจากสนามเหมือนเศษเหล็ก ผมถึงรู้สึกตัวว่าไม่มีนักกีฬาคนไหนควรถูกปฏิบัติอย่างไร้เกียรติแบบนั้น
สงครามความเร็วที่ไร้ลมหายใจ
หากคุณคิดว่าหุ่นยนต์นักกีฬาเป็นเรื่องไกลตัว สองสัปดาห์ที่ผ่านมาอาจทำให้คุณตื่นจากฝัน ในรายการ Beijing half-marathon มนุษย์และหุ่นยนต์ลงวิ่งในสนามเดียวกัน แม้จะแยกเลนกันก็ตาม หุ่นยนต์ที่ชื่อ Tiangong เข้าเส้นชัยด้วยเวลา 2 ชั่วโมง 40 นาที แม้จะต้องเปลี่ยนแบตเตอรี่ถึงสามครั้ง แต่นั่นเป็นเพียงจุดเริ่มต้น
ผลลัพธ์ในเดือนที่ผ่านมาคือสัญญาณอันตราย หุ่นยนต์สามตัวบนโพเดียมทำลายสถิติโลกของ Jacob Kiplimo ที่เคยทำไว้ใน Lisbon อย่างย่อยยับ หุ่นยนต์ที่ชื่อ Lightning จากค่าย Honor วิ่งเร็วกว่ามนุษย์ที่เร็วที่สุดเกือบ 7 นาที
จิตวิญญาณที่เครื่องจักรเลียนแบบไม่ได้
ครั้งหนึ่งเราเคยปลอบใจตัวเองว่า เครื่องจักรอาจจะเก่ง Chess แต่พวกมันไม่มีทางเลียนแบบปฏิกิริยาตอบสนองที่ฉับไวและสัญชาตญาณของนักกีฬาได้ ตอนนี้ Sony AI เพิ่งโชว์หุ่นยนต์ตีปิงปองชื่อ Ace ที่เอาชนะผู้เล่นระดับอีลิทได้ถึง 3 ใน 5 เกม
Ace ไม่ใช่นักกีฬาที่จะได้ขึ้นปกนิตยสาร มันดูเหมือนแขนกลในโรงงานประกอบรถยนต์มากกว่า แต่ผู้เชี่ยวชาญบอกว่าเป้าหมายไม่ใช่การสร้างความบันเทิง แต่มันคือ Claustrophobic architecture หรือโครงสร้างการฝึกซ้อมที่บีบคั้นเพื่อยกระดับมนุษย์ อดีตนักกีฬาโอลิมปิกคนหนึ่งถึงกับอึ้งเมื่อเห็นมันตีลูกที่เขาเคยคิดว่าเป็นไปไม่ได้ในทางฟิสิกส์
บทสรุปของความสมบูรณ์แบบที่น่าเบื่อ
การพัฒนาหุ่นยนต์เหล่านี้อาจมีประโยชน์ในเชิงวิทยาศาสตร์ ตั้งแต่ RoboCup ไปจนถึงคลังสินค้าของ Amazon แต่ในแง่ของกีฬา Peter Stone จาก Sony AI ยอมรับว่าเมื่อความตื่นเต้นในช่วงแรกหมดไป สาธารณชนจะเริ่มเบื่อ
เพราะท้ายที่สุดแล้ว กีฬาคือการทดสอบขีดจำกัดของร่างกายและจิตวิญญาณ ความพยายามและหยาดเหงื่อ จะมีความหมายอะไรหากเรานั่งดูการปะทะกันของสิ่งที่ไม่รู้จักเหนื่อย ไม่มีความกดดัน และไม่มีความดีใจ? CUE3 รุ่นพี่ของมันเคยชู้ตลูกโทษลงติดต่อกัน 2,020 ครั้ง แต่นั่นมันน่าเบื่อสิ้นดี
บางที การที่ CUE7 ชู้ตพลาดในวันนั้น อาจเป็นบทเรียนที่ล้ำค่าที่สุดที่ AI ได้เรียนรู้... ว่าความพ่ายแพ้ต่างหากที่ทำให้เราเป็นมนุษย์
